SĨ PHU TỰ TRỊ LUẬN

 Âm-Thanh & Ngôn-Từ, Ngôn-Tinh Ngữ-Tuý  Comments Off on SĨ PHU TỰ TRỊ LUẬN
Dec 222014
 

士夫自治論  PHU TỰ TRỊ LUẬN

陳貴恰 Trần Quý Cáp. (1870 – 1908)

 

論曰:國之淪亡久矣,而一線之生機尚存者,何在乎,何在乎?

讀書明理,所謂士夫者,存也。

何乃一般古學埋頭於八股殘編,四家爛紙,以自誇淹博,而東京西貢不知為何處地方。多數新時睟心於五洲錦繡,三島神仙,徒競尚浮囂,於開智治生無補一毫實事。

噫!民氣消沉已非一日。風潮所及,大夢未醒。滄茫四顧,吾將籌倚。及今不奮,種類其危!

(Trần Quý Cáp – chí sĩ duy tân Việt Nam đầu thế kỷ XX, NXB Đà Nẵng, 1995)

 

Luận viết: Quốc chi luân vong cửu hĩ, nhi nhất tuyến chi sinh cơ thượng tồn giả, hà tại hồ, hà tại hồ?

Độc thư minh lý, sở vị sĩ phu giả, tồn dã.

Hà nãi nhất ban cổ học mai đầu ư bát cổ tàn biên, tứ gia lạn chỉ, dĩ tự khoa yêm bác, nhi Đông Kinh, Tây Cống bất tri vi hà xứ địa phương. Đa số tân thì tuý tâm ư ngũ châu cẩm tú, Tam Đảo thần tiên, đồ cạnh thượng phù hiêu, ư khai trí trị sinh vô bổ nhất hào thực sự.

Y! Dân khí tiêu trầm dĩ phi nhất nhật. Phong trào sở cập, đại mộng vị tinh. Thương mang tứ cố, ngô tương trù y. Cập kim bất phấn, chủng loại kỳ nguy!

 

Việc nước ta lụn bại cũng đã lâu rồi, mà cái mạch sống vẫn còn một sợi chỉ mành, ở đâu ra thế, ở đâu ra thế?

Đọc sách, rõ lý, ý nói là kẻ có não có tâm đấy, thì còn.

Cả đám theo xưa vùi đầu trong mớ sáo nhàm của thơ Tuỳ phú Hán, chồng giấy mục của cửa Khổng sân Trình, để tự khoe lịch-duyệt, mà việc như Đông Kinh Tây Cống (Sàigòn ngày nay) thì dẫu nghe vào cũng đố biết đấy là đâu, sự-thể thế nào. Mấy dạo gần đây hầu hết lại say lòng nơi gấm vóc năm châu, thần-tiên ba đảo (thói dị-đoan thích nghe chuyện trường-sinh bất-tử ở Bồng-Lai, Phương-trượng, Doanh-châu, có người giảng là nước Nhật, e sai văn-mạch), luống đua chen những thứ phù-phiếm kiêu-xa, còn bao điều xác-thực như mở-mang trí-tuệ để lèo lái cuộc đời mình thì chẳng có lấy mảy lông sợi tóc.

Ôi! Khí dân tiêu trầm há chỉ một ngày! Gió thổi đến kia, triều dâng sát nọ, mà thói mơ-màng những tít chín tầng mây có chịu tỉnh cho đâu. Ngoảnh lại bốn bề xám ngắt mông-lung, ta sắp tính-toán dựa trông đây. Giờ này mà chưa dốc sức, cái nguy của giống nòi vậy!

 

 

LƯU Ý: Ngay chính Wikipedia tiếng Việt viết tên ông bằng chữ Hán vẫn bị lầm  Trần Quý Cáp  thành ra Trần Quý Hạp, còn chữ  Quý «cuối / con út / ba tháng gộp thành một đơn-vị / mùa» thì thành ra chữ  Quý «có giá-trị (valuable) / lấy làm có giá-trị (to appreciate)», bao nhiêu võng-trạm khác cứ thế mà chép theo vô-tội-vạ. Chắc ông cũng sẽ không phiền khi thấy lời mình nói vẫn còn đúng, cái đó áng chừng cũng biết đâu lại chẳng quan-trọng đối với vong-linh ông hơn là chuyện con cháu đời sau có buồn viết tên người mà họ tuyên-bố rằng họ rất tôn-kính đúng với thứ chính-tả quê mùa của thời người xưa hay không. Nhắc-nhở khéo họ lại ghét ông cũng nên… Ừ mà một người đã chịu án cưa ngang lưng dưới thời Nguyễn, không hiểu có ngại bị té tát vào mặt kiểu thời nay không nhỉ? Chắc cũng phải ngại chứ. Quân-tử mà, giết thì chết chứ cái chiếu trải không thẳng đâu có vào ngồi được đâu. Trong chúng ta có nhiều người ý hẳn rất hiểu người xưa 100%, nói được vanh-vách các cụ thế này, các cụ thế kia, các cụ mà có sống lại thì sẽ đồng ý với nhau mà mắng anh này thế ấy, anh kia thế nọ. Tiên-tri thì cũng chỉ biết trước chuyện tương-lai thôi, còn biết chuyện quá-khứ rõ mồn-một dù chẳng hề đọc được một chữ của người xưa như thế, âu phải gọi là “hậu-tri” đi nhỉ. ..

 

 Posted by at 1:08 am

Lịch chiếu trên SGN 51.3 Houston

 Ngôn-Tinh Ngữ-Tuý  Comments Off on Lịch chiếu trên SGN 51.3 Houston
Jul 282014
 

VinhLac-profile_10
Lịch chiếu chương-trình Ngôn-Tinh Ngữ-Tuý trên SGN 51.3 Houston và livestream trên saigonnetwork.tv sẽ đổi thành từ 7 đến 8 giờ (Central Standard Time) tối thứ Năm hàng tuần, thay vì từ 8 đến 9 giờ tối như trước đây. Cám ơn quý khán-thính-giả đã đón xem.

 Posted by at 7:27 pm